Anormal Uterin Kanamalar (AUK)

Menstruel kanamalar dışındaki kanamalardır.

Disfonksiyonel uterin kanama (DUK); organik bir nedene bağlı olmayan, normal dışı uterus kanamalarıdır. Hipotalamo-hipofizer akstaki hormonlar arası dengesizlikten kaynaklanır.

Normal menstruasyon: 21-35 gün arası aralıklarda ,kanama miktarı ise 30ml (20-80ml) olup 3-8 gün arası kanama süresi olur.

Oligomenore > 35 gün aralıklı menstruasyondur. Polimenore < 21 gün aralıklı menstruasyondur. Hipomenore; miktarın azalmasıdır. Hipermenore; miktarın artmasıdır. Menoraji; menstruel kanamanın uzamasıdır. Metroraji; irregüler aralıklı kanamadır. Menometroraji; irregüler ve artmış kanamadır.

Organik nedenler

  • Gebelik komplikasyonları: Ektopik gebelik, abortus imminens, missed abortus, trofoblastik hastalıklar, plasental polipler, plasental alanın subinvolüsyonu vb.
  • Maligniteler:Endometrium ca (postmenopozal kanamaların %5-10’u endometrium kanseridir), servix ca vb.
  • Enfeksiyonlar: Endometrit, salpenjit, tüberküloz, şistozoma vb.
  • Benign pelvik lezyonlar: Vaginanın travması, şiddetli vaginal enfeksiyon, yabancı cisim, servikal polipler, servikal erozyonlar, submüköz myomlar, adenomyozis, endometrial polip vb.
  • Sistemik hastalıklar
    • Koagülasyon bozuklukları: Karaciğer hastalığı, böbrek hastalıkları, koagülopatiler, trombositopeni, von willebrand hastalığı (menorajili ergenlerin %20’sinde saptanır), lösemi, faktör eksikliği vb. 
    • Endokrinopatiler: Hipotiroidizm (seyrek görülmeyen nedenlerdendir, tiroid hormon replasmanı ile 3-6 ay içinde AUK iyileşmektedir), hiperprolaktinemi, PCOS, adrenal yetmezlik, cushing hastalığı, siroz (östrojen konjugasyonu azaldığı için serbest östrojen miktarı artarak endometrium hiperstimülasyonu yapar), hipoprotrombinemi vb.
  • İyatrojenik nedenler ve yaşam biçimi: Kontrasepsiyon, HRT, steroidler (hirsutizm, dismenore, PMS, akne ve endometriozis nedeniyle kullanılanlar), tranklizanlar, antidepresanlar, dijitaller, fenitoin, antikoagulanlar, kortikosteroidler, İUD, nikotin, uyuşturucu madde, yoğun stres, beslenme bozuklukları (obezite, anoreksia ve bulimia), aşırı fiziksel egzersiz vb.

Disfonksiyonel Uterin kanamalar (DUK)

Üreme çağında görülen ve herhangi  bir organik  nedene  bağlı olmayan kanamalardır.

Hormonal mekanizmalar sonucu oluşan anormal vajinal kanamalardır.

Menarş sonrası ilk 2 yıl boyunca siklusların çoğu anovulatuardır. Daha çok menarştan hemen sonra ve menopoz öncesinde görülürler.

DUK’ların %10’u ovulatuar, %90’ı anovulatuardır. Organik nedenin bulunamadığı kanamalar: %20 adolesan, %30 reprodüktif, %50 premenopozal, %90 anovulatuar kanamalardır. 

DUK gelişim sebepleri: estrojen çekilme kanaması, estrojen kırılma kanaması, progesteron çekilme kanamasıdır.

DUK şekilleri: ovulatuar DUK, anovulatuar DUK olarak ikiye ayrılır.

  • Ovulatuar DUK: reproduktif dönemdeki kadınlarda görülür. %10 sıklıkta saptanır. Foliküler faz değişimine bağlı oligo veya polimenore şeklindedir. Siklus ortası östrojen azalmasına bağlı lekelenme ve luteal faz yetmezliğine bağlı premenstruel lekelenme şeklindedirler.
  • Anovulatuar DUK: Menarş sonrası veya menopoz öncesi dönemde sıktır. Hipotalamo-hipofizer sistemin tam olarak gelişmemesi menarş sonrası dönemdeki kanama nedenidir. Perimenopozal dönemdeki over fonksiyon kaybı , artmış FSH ;anovulasyona ve kanamaya neden olur. Anovulatuar DUK’lar armış endometrium kanseri riski taşırlar ve mutlaka tedavi edilmelidir.

Disfoksiyonel Uterin Kanamada (DUK) Tedavi

  • Adolesanlarda tedavi: Menarş sonrası ilk 2 yılda hipotalamus ve hipofizer aksın immaturasyonuna bağlı kanamalar görülebilir.
    • Hg >12gr/dl ve minimal kanamalarda demir preparatları verilir.
    • Orta şiddette kanama ve Hg 10-12/gr/dl ise kombine oral kontraseptifler (OKS), progestin ve demir takviyesi verilir.Aktif kanama varsa; yüksek doz OKS başlanır sonra azaltılarak devam edilir.
    • Hg < 10 gr/dl ise ve genel durumu iyi değilse hastaneye yatırılır ve sıvı replasmanı yapılır.
    • Hg < 7gr/dl ise kan takviyesi yapılabilir. Kanama ve pıhtılaşma bozukluklarıda göz önünde bulundurulmalıdır. 
  • Reprodüktif dönemde: Radikal tedaviden kaçınılmalıdır. Öncelikle OKS ve progestinler yine ilk tercih olmalıdır ve tekrarlayan kanamalarda endometrial küretaj yapılır. NSAD’lar hafif kanamalarda tercih edilebilir. Geç reprodüktif dönem (perimenopozal dönem): 40 yaş üzeri kadınların yarısında DUK görülebilir. Düzensiz ve sık aralıklı kanamalar araştırılmalıdır. Östrojen tedavisi; vajinal lekelenmesi olanlarda verilebilir, norplant veya depo progestin kullananlarda verilebilir.
  • Progestin tedavisi; oligomenore, menometroraji ve polimenorenin tedavisinde siklik olarak 10-14 gün/aylık çekilme kanaması sağlar.
  • OKS tedavisi; hastanın fertilite isteğine göre verilebilir, kanama miktarını ve dismenoreyi de azaltır.
  • NSAID; trombosit aggregasyonu ve prostaglandin sentezi üzerine etkilidir, menoraji miktarını %40-50 azaltabilir.
  • Progestin salan RİA; menoraji miktarını yılda %90 civarı azaltır ve NSAID’dan daha etkindir, ovulatuar menorajili hastalarda kontraseptif etkide sağlar.
  • GnRH analogları; medikal menopoz oluştururlar, pahalı ve menopoza bağlı yan etkileri nedeniyle kullanımları sınırlıdır, diğer tedavilerden sonra kullanılır.
  • Danazol; kan kaybını %50 azaltmaktadır, androjenik yan etkileri ön plandadır, ilk tercih değildir.
  • Antifibrinolitik ilaçlar; traneksamik ve mefenamik asit menorajisi olup non-hormonal tedaviyi isteyenlerde kullanılabilir.
  • Endometrial ablasyon; diğer tedavi seçeneklerinin cevap vermediği durumlarda histerskopla yapılır.
  • Histerektomi; fertilitesini tamamlamış ileri yaş grubu hastalarda tercih edilir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir